Wypełnianie rocznego zeznania podatkowego PIT często wiąże się z poszukiwaniem możliwości obniżenia należnego podatku. Jedną z takich opcji jest ulga rehabilitacyjna, a w jej ramach odliczenie wydatków na leki. Jeśli zastanawiasz się, gdzie dokładnie w załączniku PIT/O wpisać kwotę wydatków na leki i jakie warunki musisz spełnić, aby móc skorzystać z tej preferencji, ten artykuł jest dla Ciebie.
Ulga na leki w PIT/O: Gdzie wpisać i jakie warunki musisz spełnić?
- Wydatki na leki odliczasz w załączniku PIT/O, w części B, w polu przeznaczonym na wydatki rehabilitacyjne (np. pole 31).
- Z ulgi skorzystają osoby niepełnosprawne lub te, które utrzymują osoby niepełnosprawne (z limitem dochodowym).
- Odliczyć możesz tylko leki przepisane przez lekarza specjalistę, nie suplementy czy kosmetyki.
- Odliczasz miesięczną nadwyżkę wydatków ponad 100 zł, a nie całą kwotę.
- Musisz przechowywać faktury imienne, orzeczenie o niepełnosprawności i zaświadczenie od lekarza.

Kto może odliczyć wydatki na leki? Sprawdź kluczowe warunki
Odliczenie wydatków na leki to część szerszej ulgi rehabilitacyjnej, uregulowanej w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie każdy jednak może z niej skorzystać. Aby móc obniżyć swój podatek o kwoty przeznaczone na medykamenty, musisz spełnić konkretne kryteria. Z mojego doświadczenia wynika, że to właśnie zrozumienie tych warunków jest kluczowe, by uniknąć błędów w deklaracji.
Warunek 1: Status osoby niepełnosprawnej jakie orzeczenie jest potrzebne?
Podstawowym warunkiem jest posiadanie statusu osoby niepełnosprawnej. Oznacza to, że musisz mieć odpowiednie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ. Może to być orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, orzeczenie o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, czy też orzeczenie o niepełnosprawności wydane przed 16. rokiem życia.
Warunek 2: Odliczenie na bliskiego kiedy możesz rozliczyć wydatki na leki rodzica lub dziecka?
Ulga na leki nie jest zarezerwowana wyłącznie dla osób bezpośrednio niepełnosprawnych. Możesz również odliczyć wydatki poniesione na leki osoby niepełnosprawnej, którą masz na utrzymaniu. Dotyczy to na przykład małżonka, dzieci (własnych i przysposobionych), rodziców, rodzeństwa, wnuków czy teściów. Ważne jest jednak, aby roczne dochody tej osoby nie przekroczyły dwunastokrotności kwoty renty socjalnej, ogłaszanej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". To kluczowy limit, o którym często zapominają moi klienci.
Warunek 3: Zalecenie od lekarza specjalisty dlaczego jest absolutnie niezbędne?
Nawet jeśli spełniasz warunki dotyczące niepełnosprawności, to nie wszystkie wydatki na leki podlegają odliczeniu. Konieczność stosowania danego leku czy to stale, czy czasowo musi być stwierdzona przez lekarza specjalistę. Bez takiego zaświadczenia, nawet jeśli lek jest niezbędny, Urząd Skarbowy może zakwestionować Twoje odliczenie. Pamiętaj, że to zaświadczenie jest Twoim zabezpieczeniem na wypadek kontroli.
Jak poprawnie obliczyć ulgę na leki? Zasada nadwyżki ponad 100 zł
To jeden z najczęstszych punktów, w którym podatnicy popełniają błędy. Ulga na leki nie polega na odliczeniu całej kwoty wydanej w danym miesiącu. Zgodnie z przepisami, odliczeniu podlega nadwyżka wydatków poniesionych w danym miesiącu ponad kwotę 100 zł. Oznacza to, że pierwsze 100 zł z miesięcznych wydatków na leki nie podlega odliczeniu. Dopiero kwota powyżej tej granicy może być uwzględniona w uldze.
Czym są "leki" w rozumieniu ustawy? Tego nie odliczysz!
Definicja "leku" w kontekście ulgi rehabilitacyjnej jest ścisła i odnosi się do Prawa farmaceutycznego. Oznacza to, że odliczeniu podlegają wyłącznie produkty lecznicze. Niestety, często spotykam się z próbami odliczania suplementów diety, odżywek, kosmetyków czy innych preparatów, które nie są lekami. Pamiętaj, że tego typu wydatki nie kwalifikują się do ulgi, nawet jeśli są zalecane przez lekarza i mają pozytywny wpływ na zdrowie.
Krok po kroku: Obliczamy odliczenie na praktycznym przykładzie miesiąc po miesiącu
Aby ułatwić zrozumienie zasady "nadwyżki ponad 100 zł", przeanalizujmy praktyczny przykład. Załóżmy, że w ciągu roku poniosłeś następujące wydatki na leki:
- Styczeń: 250 zł. Kwota do odliczenia: 250 zł - 100 zł = 150 zł.
- Luty: 90 zł. Kwota do odliczenia: 0 zł (ponieważ wydatki nie przekroczyły 100 zł).
- Marzec: 180 zł. Kwota do odliczenia: 180 zł - 100 zł = 80 zł.
- Kwiecień: 320 zł. Kwota do odliczenia: 320 zł - 100 zł = 220 zł.
- Maj: 60 zł. Kwota do odliczenia: 0 zł.
- Czerwiec: 110 zł. Kwota do odliczenia: 110 zł - 100 zł = 10 zł.
- Lipiec: 200 zł. Kwota do odliczenia: 200 zł - 100 zł = 100 zł.
- Sierpień: 70 zł. Kwota do odliczenia: 0 zł.
- Wrzesień: 150 zł. Kwota do odliczenia: 150 zł - 100 zł = 50 zł.
- Październik: 280 zł. Kwota do odliczenia: 280 zł - 100 zł = 180 zł.
- Listopad: 95 zł. Kwota do odliczenia: 0 zł.
- Grudzień: 130 zł. Kwota do odliczenia: 130 zł - 100 zł = 30 zł.
Jak zsumować kwoty z całego roku, aby uzyskać prawidłowy wynik?
Po obliczeniu miesięcznych nadwyżek, wystarczy je zsumować. W naszym przykładzie roczna kwota do odliczenia wyniesie: 150 + 0 + 80 + 220 + 0 + 10 + 100 + 0 + 50 + 180 + 0 + 30 = 820 zł. To właśnie tę kwotę (lub sumę tej kwoty z innymi wydatkami rehabilitacyjnymi) wpiszesz w odpowiednie pole w deklaracji PIT/O.

Niezbędne dokumenty, które musisz zachować na wypadek kontroli
Bardzo ważna uwaga: dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na leki nie dołączasz do zeznania podatkowego. Musisz je jednak starannie przechowywać przez 5 lat od końca roku podatkowego, w którym złożyłeś zeznanie. W razie kontroli skarbowej, to Ty będziesz musiał udowodnić prawo do odliczenia. Brak odpowiednich dokumentów może skutkować koniecznością zwrotu odliczonej kwoty wraz z odsetkami.
Faktura imienna dlaczego paragon z apteki to za mało?
Do odliczenia wydatków na leki potrzebujesz faktury imiennej lub innego imiennego dowodu zakupu. Zwykły paragon z apteki, na którym widnieje jedynie nazwa apteki i kwota, jest niewystarczający. Dowód zakupu musi zawierać Twoje dane (lub dane osoby niepełnosprawnej, na którą odliczasz), nazwę leku, datę zakupu oraz kwotę. Zawsze proś o fakturę imienną przy zakupie leków, które planujesz odliczyć.
Zaświadczenie od lekarza co dokładnie powinno zawierać?
Zaświadczenie od lekarza specjalisty powinno jasno potwierdzać konieczność stałego lub czasowego stosowania konkretnych leków. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie o chorobie. Dokument powinien precyzować, które leki są niezbędne w terapii. Upewnij się, że lekarz wpisał na nim wszystkie istotne informacje.
Orzeczenie o niepełnosprawności który dokument będzie właściwy?
Musisz posiadać i przechowywać aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Może to być orzeczenie o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, orzeczenie o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, albo orzeczenie o niepełnosprawności wydane przed ukończeniem 16. roku życia. Ważne jest, aby dokument był ważny w okresie, za który dokonujesz odliczenia.
Gdzie w załączniku PIT/O wpisać wydatki na leki?
Dotarliśmy do sedna problemu, z którym mierzy się wielu podatników. Wpisanie kwoty odliczenia w odpowiednie miejsce w deklaracji PIT/O jest proste, jeśli wiesz, gdzie szukać. Pamiętaj, że PIT/O to załącznik do Twojego głównego zeznania PIT-37 lub PIT-36.
Krok 1: Znajdź właściwą część B w formularzu PIT/O
Po otwarciu formularza PIT/O (np. PIT/O(29) lub nowszej wersji), musisz zlokalizować część B. Jest ona zazwyczaj zatytułowana "ODLICZENIA OD DOCHODU (PRZYCHODU)". To właśnie w tej sekcji będziesz wpisywać wszystkie odliczenia, które zmniejszają Twój dochód, w tym ulgę rehabilitacyjną.
Krok 2: Zlokalizuj pole "Wydatki na cele rehabilitacyjne" to tutaj wpiszesz kwotę
W części B znajdź pole dedykowane wydatkom na cele rehabilitacyjne. W formularzu PIT/O(29) jest to pole 31 dla podatnika lub pole 32 dla małżonka. Właśnie tutaj wpisujesz łączną kwotę wydatków na leki (po zsumowaniu miesięcznych nadwyżek), a także inne wydatki rehabilitacyjne, jeśli takie poniosłeś (np. na sprzęt rehabilitacyjny, adaptację mieszkania itp.). Pamiętaj, aby wpisać sumę wszystkich kwalifikujących się wydatków.
Krok 3: Jak przenieść kwotę z PIT/O do głównego zeznania PIT-37 lub PIT-36?
Po wypełnieniu PIT/O, sumę wszystkich odliczeń od dochodu z tego załącznika musisz przenieść do swojego głównego zeznania podatkowego, czyli PIT-37 lub PIT-36. W przypadku PIT-37, łączną kwotę odliczeń z PIT/O wpisuje się zazwyczaj w części F, w polu 120. W PIT-36 będzie to odpowiednie pole w sekcji odliczeń od dochodu. Systemy do wypełniania PIT online zazwyczaj automatycznie przenoszą te kwoty, ale zawsze warto to sprawdzić.
Najczęstsze błędy przy odliczaniu leków i jak ich uniknąć
Jako ekspert, widziałem już wiele deklaracji i mogę wskazać kilka powtarzających się błędów, które podatnicy popełniają przy odliczaniu wydatków na leki. Uniknięcie ich pozwoli Ci spać spokojnie i nie martwić się o ewentualną kontrolę skarbową.
Błąd nr 1: Odliczanie suplementów diety i dermokosmetyków
To chyba najczęstszy błąd. Wielu podatników myli leki z suplementami diety, witaminami czy kosmetykami specjalistycznymi, które często są sprzedawane w aptekach. Podkreślam raz jeszcze: odliczeniu podlegają wyłącznie leki w rozumieniu Prawa farmaceutycznego, których konieczność stosowania została potwierdzona przez lekarza specjalistę. Zawsze sprawdzaj, czy dany produkt jest zarejestrowany jako lek.
Błąd nr 2: Odliczanie pełnej kwoty z faktury zamiast nadwyżki
Drugim, równie powszechnym błędem jest odliczanie całej kwoty wydanej na leki w danym miesiącu. Przypominam, że odliczasz tylko nadwyżkę ponad 100 zł miesięcznie. Jeśli w danym miesiącu wydałeś 80 zł, nie odliczasz nic. Jeśli wydałeś 150 zł, odliczasz 50 zł. To kluczowa zasada, której należy bezwzględnie przestrzegać.
Przeczytaj również: Gradówka: Jak leczyć? Domowe sposoby, leki i kiedy do lekarza.
Błąd nr 3: Brak imiennych dowodów zakupu i zaleceń lekarskich
Nawet jeśli spełniasz wszystkie inne warunki, brak odpowiedniej dokumentacji może przekreślić Twoje prawo do ulgi. Zawsze zbieraj faktury imienne i przechowuj zaświadczenia od lekarza specjalisty oraz orzeczenie o niepełnosprawności. To Twoje dowody w przypadku kontroli. Bez nich, nawet prawidłowo obliczona ulga może zostać zakwestionowana, a Ty będziesz musiał zwrócić odliczoną kwotę.
